ابراهيم عاملي ( موثق )
351
تفسير عاملي ( فارسي )
شامل مىشود آن را كافى دانستهاند ، و عدّه اى گفتهاند : بايد بيش از دو فرد باشد . فخر : ابن عبّاس از عثمان پرسيد : چرا دو برادر مانع حق ارث مادر مى - شوند كه بيش از يك ششم به او بدهند ؟ با اينكه آيت قرآن « اخوه » است و دو برادر را ملت تو « اخوه » نمىگويند عثمان جواب داد : آنها كه پيش از من بودند حكمى كردهاند و در شهرها هم اجرا شده است و من نمىتوانم آن را تغيير دهم . « مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ » 11 ابو الفتوح : با اينكه مسلَّم است پرداخت قرض مقدّم است بر انجام وصيّت جهت اينكه در تمام اين جمله ها وصيّت جلو گفته شده است براى آنست كه وصيّت عمومى است و همه كس به آن توجه دارد ولى همه كس مقروض نيست . فخر : چون بيشتر مردم بپرداخت قرض تسليم هستند و ليكن انجام وصيّت براى آنكه عوض ندارد بر آنها دشوار است اوّل وصيّت و كار مشكل نامبرده است محتمل است جهت جلو نامبردن وصيّت اين باشد كه چون ممكن است وصيّت شامل قرض هم بشود اوّل وصيّت گفته شده است و بعد فرد لازم از وصيّت نامبرده شده است كه قرض باشد . « لا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ » 11 ابو الفتوح نوشته است : مجاهد گفت : يعنى در دنيا شما ندانيد كه كيست كه نافعتر است از اينان كه پدران شمااند يا فرزندان . قولى ديگر آن است كه شما ندانيد كه كه باشد كه از پيش صاحبش بميرد تا ميراث او بردارد و تمناء مرگ يكديگر مكنى براى ميراث . مجمع : چند معنى نقل است : 1 - شما نمىدانيد كدام دسته سودمندتر هستند تا به آن دسته ارث بدهيد پس به آنچه طبق حكمت معيّن شده است رفتار كنيد . 2 - نمىدانيد كداميك از وارثان بهتر فرمان خدا مىبرند تا درجه شان در عالم ديگر بالاتر باشد و خدا شما را بواسطه ى آنها بمنزلت و مقام آنها برساند .